ISTORIJSKA BIBLIOTEKA

TEKSTOVI

ANEGDOTE

FILMOVI

21. juli 2010.
Novo arheološko otkriće na lokalitetu Feliks Romulijana — Arheolozi iz Arheološkog instituta u Frankfurtu su na arheološkom lokalitetu Feliks Romulijana kod Zaječara pronašli rimsku sklupturu za koju se pretpostavlja da predstavlja boginju Dijanu u lovu ili tračkog konjanika (izvor).

12. juli 2010.
Otkriveno najstarije pismo u Jerusalimu — Arheolozi tvrde da se na nedavno nađenoj glinenoj ploči koja datira iz 14. veka pre nove ere, nalazi najstarije pismo ikada otkriveno u Jerusalimu (izvor).

23. juni 2010.
Britanci imaju dokument o streljanju Draže Mihajlovića — Britanske službe nedavno su po prvi put otvorile svoje tajne arhive srpskoj vladi i tužilaštvu u kojima se nalaze i podaci o tačnom datumu ekzekucije Dragoljuba Draže Mihailovića (Mondo).

3. juni 2010.
Majkl Vermer: Sirmijum je kapija na rimskom putu — Američki arheolog i profesor Državnog univerziteta u Njujorku govori o značaju rimskih spomenika kulture na teritoriji Republike Srbije, kao što su Sirmijum, Viminacijum, Singidunum, Diana, Romulijana i Naisus (Blic).

24. maj 2010.
Otkrivene nove grobnice u Egiptu — U Egiptu pronađeno 57 grobnica sa sarkofazima i mumijama. Najstarije od tih grobnica datiraju od pre 4.760 godina, a jedna je "skoro potpuno netaknuta" (RTS)

21. maj 2010.
Kobno pismo — Čim je ugledao Jašu Tomića, Miša Dimitrijević mašio se za engleski bokser koji je nosio u džepu, ali nije bio dovoljno brz. Tomić ga je uhvatio jednom rukom, a drugom zamahnuo lovačkim nožem… (Politikin zabavnik)
Freske od jaja — Domaćinima koji su ga za vreme Drugog svetskog rata sakrili od neprijatelja, Branko Šotra zahvalio je na neuobičajen način (Politikin zabavnik)

20. maj 2010.
Otkrivena piramida Olmeka — Na lokalitetu Čiapa de Korso u južnom Meksiku otkrivena najstarija piramida korišćena kao grob. Grobnica napravljena 700 godina pre naše ere i vezuje se za kulturu Olmeka (RTS).

19. maj 2010.
Na Kipru pronađeni glineni sarkofazi — Sarkofazi od gline stari oko dva milenijuma pronađeni u kiparskom gradu Protarasu. Kovčezi su deo velike nekropole na kojoj su pronađeni i drugi grobni prilozi (RTS).

14. maj 2010.
Tragači sa blagom razbili mozaik u Caričinom Gradu — Arheološki lokalitet iz petog veka nove ere Justinijan Prima, u narodu poznatiji kao Caričin Grad, nedavno su napali tragači za blagom i, između ostalog, oštetili konzervirani mozaik u bazilici sa kriptom na Akropolju (Blic).

13. maj 2010.
Spomenička kultura: Junaci našeg doba — Bizarne spomen-figure "omiljenih junaka" usred sela i gradova postale su nadaleko čuven kulturološki simbol ovih prostora(Vreme).

9. maj 2010.
Tito i Draža zajedno u Vojnom muzeju — U Vojnom muzeju u Beogradu otvoren deo stalne izložbene postavke posvećene Drugom svetskom ratu. Građani će po prvi put moći na jednom mestu da vide zajedno lične predemete Josipa Broza Tita i Draže Mihailovića (RTS).

7. maj 2010.
Osvajanje sveta — Još od početaka civilizacije i najstarijih država, jedan od najvažnijih ciljeva bilo je objedinjavanje čitavog sveta u jedno carstvo. Zamisao o svetskom carstvu živela je podjednako u antici, srednjem veku, dobu razuma, epohi netrpeljivih ideologija, a održala se do našeg vremena (Politikin zabavnik).

5. maj 2010.
Pikasova slika Akt, zeleno lišće i bista prodat za 106,4 miliona dolara — Ovom prodajom postignuta su dva nova rekorda — najskuplje plaćena slika ovog španskog slikara do sada, kao i najskuplje plaćeno umetničko delo na aukciji (izvor).

12. april 2010.
Niš: Otkriveni skeleti na ranohrišćanskom lokalitetu — Arheolozi su otkrili skelete osam osoba u Jagodin mali, u delu Niša poznatom po grobnicama iz ranohrišćanskog perioda, rekao je Tanjugu rukovodilac tima Toni Čerškov iz Zavoda za zaštitu spomenika kulture (izvor).

6. april 2010.
Šestoaprilski pakao u Beogradu — Na današnji dan pre 69 godina, bombardovanjem Beograda, Adolf Hitler je pokrenuo nacističku mašineriju za uništavanje Jugoslavije (Politika).

5. april 2010.
Jerusalim, putem Isusovog stradanja — Isprepletan različitim verama i političkim uticajima, ovaj grad intenzivno živi svoj život stisnut zidinama (Politika).

19. februar 2010.
Film o Gebelsovom filmu — Razmišljao sam šta bi moglo da ti se desi ukoliko si krenuo na put do zvezda, a menadžer ti je Gebels, kaže autor uzbudljivog dela „Jevrejin Zus – film bez savesti” o istoimenom propagandnom filmu iz nacističke ere (Politika)
Izložba o američkom crvenoarmejcu — Izložba posvećena rusko-američkom vojniku Džozefu Birliju otvorena u Sankt Peterburgu. Birli je jedan od retkih vojnika koji su se u Drugom svetskom ratu borili i u američkoj vojsci i u Crvenoj armiji (RTS).
Redak natpis na arapskom otkriven u Jerusalimu — (Blic).

18. februar 2010.
Dva hrastova žira posađena u ime mira — Uskoro izložba "Džon Lenon — Joko Ono — Tito" (Blic).

17. februar 2010.
Tutankamon sin Akenatona — DNK analizom podvrđeno da je egipatski faraon Tutankamona vodi poreklo od velikog kralja Akenatona. Mumija identifikovana kao njegova majka i dalje ostaje anonimna (RTS)

14. februar 2010.
Otkriven i restauriran jedan od najstarijih primeraka Kurana — Španski medievisti su otkrili primerak Kurana koji datira iz 13. veka, što ga čini drugim po redu najstarijim rukopisom ove vrste pronađenim na hispanskom tlu (Medieval News).

9. februar 2010.
Restaurisan najstariji manastir na svetu — U Egiptu je završena restauracija manastira “Sveti Antonije”, za kojeg se smatra da je najstariji hrišćanski manastir, prenosi Bi-Bi-Si (Blic)

20. januar 2010.
U Aleksandriji otkriven hram iz trećeg veka pre nove ere — U Aleksandriji su otkriveni ostaci hrama kraljice Berenike, supruge faraona Ptolomeja III. Na istoj lokaciji arheolozi su pronašli i oko 600 statua, uključujući i prelepu skulpturu mačijeg božanstva Bastet (Blic).

11. januar 2010.
Piramide nisu gradili robovi? — Egipatski arheolozi tvrde da su Velike piramide u egipatskom gradu Gizi gradili slobodni radnici, a ne robovi, kako se veruje, i kažu da to dokazuju novi grobovi pronađeni pored piramida, prenosi britanski "Telegraf" (Blic).

U pojasu Gaze otkriveni antički predmeti — Više od hiljadu komada starog novca i antičkih predmeta nastalih 300 godina pre nove ere pronađeni su na jugu pojasa Gaze, nedaleko od pograničnog grada Rafe, saopštila je danas vlada na čijem je čelu islamistički pokret Hamas (Blic).

Arhiva 2009 • Arhiva 2008 •

Da je carinik Teodor Radičević, otac poznatog pesnika Branka Radičevića, preveo na srpski jezik Šilerovo delo Viljem Tel?

Da je u Vizantiji postojao običaj da se ugovori koje je prekršila druga strana stavljaju na bojna koplja što je predstavljao znak osvete za njihovo kršenje i motivaciju za bojni pohod.

Da je francuski državnik Žorž Klemenso (1841-1929) učestvovao u 22 dvoboja.

Da je fudbalska reprezentacija Jugoslavije na Prvo svetsko prvenstvo u fudbalu koje je bilo održano u Urugvaju 1930. godine putovala poštanskim brodom punih 18 dana.

Da je pruski kralj Fridrih II Veliki (1740–1786) savez između Austrije, Rusije i Francuske protiv njegove kraljevine nazvao „zaverom podsuknji“ pošto su u pregovorima učestvovale carica Marija Terezija (1740-1780), ruska carica Jelisaveta (1741-1762) i Madam Pompadur, ljubavnica francuskog kralja Luja XV.

Da je Isidora Sekulić, srpska književnica, prema Dejanu Medakoviću, odbila da potpiše Apel srpskom narodu (dokument iz avgusta 1941. godine kojim je srpska elita trebalo da podrži kolaboracionističku vladu) sa obrazloženjem da je u pitanju politički dokument i da ona, pošto žene u Srbiji nemaju politička prava, ne može da potpiše dokument političke sadržine.

Da je prvi rečnik u kome su reči bile poređane abecednim redom bio Catholicon koji je 1286. objavio dominikanac Đovani Balbi iz Đenove. Pre Balbijevog rečnika u leksikografskim delima pojmovi su bili izloženi tematskim redom.

Da su gotovo sve sumnjive, falsifikovane, povelje prevedene sa grčkog i prepisi u Hilandarskoj arhivi napisani na pergamentu? Srpski istoričar Đorđe Bubalo ovo tumači raširenim uverenjem u manastirskoj sredini o luksuznosti pergamenta pa se zbog toga smatralo da će sumnjive isprave odavati veće poverenje ako su napisane na ovom materijalu.

Da je ruska trgovačka porodica Stroganov 1574. dobila povelju od ruskog dvora da, kako bi unapredila trgovinu krznom sa Sibirom, može da gradi utvrđenja, koristi topove i organizuje privatnu vojsku.

Druge zanimljivosti •