Ponos je bio jedna od feudalnih obaveza zavisnog stanovništva u srednjovekovnoj Srbiji pod kojim se podrazumevalo prenošenje stvari vladara ili vlastelina na sopstvenim konjima ili drugoj teglećoj stoci na određeno mesto.
Obaveza ponos bila je poznata još iz vremena Stefana Nemanje (1166/68—1196) a kansije su je propisivali i drugi Nemanjići. Ona se definisala u različitim pravnim aktima kao što su Zakon stari Srbljem zatim Svetostefanska i Dečanska hrisovulja i na kraju Dušanov zakonik (60. član). Zavisno stanovništvo je je bilo dužno da prenosi različitu robu do vladarevog stana, odnosno mesta gde se nalazio ili do mesta koje bi vladar odredio. Ova obaveza nije iščezla sa izumiranjem dinastije Nemanjića već je prisutna i u kasnijim vremenima. O njenom kasnijem psotojanju svedoči povelja despota Stefana Lazarevića manastiru Hilandaru iz 1411. godine. Od obavljanja ove obaveze bile su oslobođeni u pojedinim slučajevima ljudi na crkvenim imanjima. Takvu privilegiju manastiri su dobijali za svoje posede isključivo od vladara. Obavezu sprovođenja izvršavanja ove obaveze imao je kefalija.
Reč ponos je pored označavanja feudalne obaveze mogla da podrazumeva i tovar koji su trgovci prevozili u okviru karavana ali i tovar uopšte.
Literatura
- Ponos (M. Šuica, str. 552), Leksikon srpskog srednjeg veka, Beograd 1999.
- M. Dinić, Dubrovačka srednjovekovna karavanska trgovina, Jugoslovenski istorijski časopis 3 (1937) 119—146.
