Klikaj na sličicu i pročitaj pričicu!
KRATKE PRIČE
ČLANCI
FILMOVI
Hram svetog Save u Beogradu ima dugu istoriju. Njegova izgradnja počela je krajem 19. veka, da bi više puta bila prekidana i nastavljana. Danas je veći deo gotov, ostaju uglavnom unutrašnji radovi i oslikavanje ovog najvećeg pravoslavnog hrama na svetu.
|
|
| Hram svetog Save |
Hram svetog Save u Beogradu nalazi se na mestu na kome se misli da je Sinan paša 1595. godine spalio mošti svetog Save, osnivača Srpske pravoslavne crkve. Projektovan je u srpsko-vizantijskom stilu, u osnovi je oblika grčkog krsta sa kupolom nad naosom. Dužina ose istok-zapad je 91 metar, a ose sever-jug je 81 metar. Unutrašnja visina Hrama od poda vrha do kupole je 65 m, a vidljiva (spoljna) visina Hrama sa krstom je 79 m. Ima površinu od 3.500 kvadratnih metara u prizemlju i 15.000 m² na tri galerije na prvom nivou. Na drugom nivou nalazi se galerija sa vidikovcem od 120 m². Ispod poda hrama nalazi se riznica i kripta svetog Save, kao i grobna crkva svetog kneza Lazara, ukupne površine oko 1.800 m². Kupole Hrama ukrašava 18 pozlaćenih krstova — glavni krst je visok 10 metara (vidljivi deo krsta) — i 49 zvona — 4 klateća i 45 „svirajućih“ (karilon). Najveće zvono teško je 6.128 kg, a najlakše ima 11 kilograma, dok karilon teži oko 19.000 kg. Ukupna težina svih 49 zvona dostiže 23.755 kilograma. Najveće zvono je prečnika 204 cm, a najmanje 20 cm. Crkva može da primi 10.000 vernika, a na zapadnu horsku galeriju može da stane 800 horista. Hram svetog Save, kad bude završen, biće po zapremini najveća aktivna pravoslavna crkva na svetu.
Godine 1895. javila se ideja o podizanju hrama na mestu gde su pre tri stotine godina spaljene mošti svetog Save. Godine 1905. raspisan je prvi konkurs koji je bezuspešno završen. Novi konkurs bio raspisan tek 1926. godine, nakon završetka Prvog svetskog rata. Izabran je rad arhitekte Bogdana Nestorovića kome je 1930. godine bila poverena izrada projekta, kao i arhitekti Aleksandru Deroku. Izgradnja hrama je konačno počela 1935. godine. Međutim, s početkom Drugog svetskog rata svi radovi su prekinuti. Srpski patrijarh Gavrilo je odveden u Dahau, a nemačka vojska je hram pretvorila u auto-park. Po završetku rata nove komunističke vlasti nastavile su da koriste prostor Hrama kao vozni park, a nešto kasnije, razna preduzeća ga koriste kao magacin.
Ideju o podizanju ovog hrama obnovio je patrijarh German 1958. godine kad je došao na čelo SPC. Nakon 88 molbi i isto toliko odbijanja, konačno 1984. godine dobijena je dozvola za nastavak radova. Patrijarh German je imenovao arhitektu Branka Pešića za protomajstora nastavka projekta i organizacije gradnje Hrama.
Radovi su opet stali devedesetih godina 20. veka izbijanjem sukoba na bivšim jugoslovenskim prostorima, da bi se opet obnovili 2000. godine. Godine 2004. godine završena je gradnja eksterijera. Postavljena su zvona i prozori, a fasada je takođe završena. Međutim, radovi na unutrašnjoj dekoraciji još nisu gotovi.
Literatura
- Zvaničan sajt Hrama svetog Save (izvor)
