ISTORIJSKA BIBLIOTEKA

TEKSTOVI

ANEGDOTE

FILMOVI

20. avgust 2010.
Perperikon - udžbenik drevnog Balkana — Arheološki lokatet Perperikon, otkriven pre 15 godina kod bugarskog grada Krdžali, prvobitno je bio tračka prestonica, pa versko središe, a zatim antička, vizantijska i srednjevekovna nesobina (RTS)
Islamska baština za milione turista — Završena rekonstrukcija Muzeja islamske umetnosti u Kairu (Blic)

19. avgust 2010.
Industrijska baština u Srbiji — Industrijska areheologija je relativno mlada naučna disciplina. U svetu se razvija od polovine prošlog veka, a u Srbiji tek poslednjih nekoliko godina. Zahvaljujući postojećoj postavci i publikacijama Muzeja nauke i tehnike postala je dostupna i takozvanoj širokoj javnosti (Vreme)

6. avgust 2010.
Decenija bez Narodnog muzeja — Vlada Republike Srbije raspisuje još jedan konkurs za projekat za rekonstrukciju Narodnog muzeja. Zbog rekonstrukcije muzej je zatvoren deset godina, što komentator RTS-a ironično obeležava kao svojevrsni rekord. (RTS)

21. juli 2010.
Novo arheološko otkriće na lokalitetu Feliks Romulijana — Arheolozi iz Arheološkog instituta u Frankfurtu su na arheološkom lokalitetu Feliks Romulijana kod Zaječara pronašli rimsku sklupturu za koju se pretpostavlja da predstavlja boginju Dijanu u lovu ili tračkog konjanika (Blic).

12. juli 2010.
Otkriveno najstarije pismo u Jerusalimu — Arheolozi tvrde da se na nedavno nađenoj glinenoj ploči koja datira iz 14. veka pre nove ere, nalazi najstarije pismo ikada otkriveno u Jerusalimu (Blic).

23. juni 2010.
Britanci imaju dokument o streljanju Draže Mihajlovića — Britanske službe nedavno su po prvi put otvorile svoje tajne arhive srpskoj vladi i tužilaštvu u kojima se nalaze i podaci o tačnom datumu ekzekucije Dragoljuba Draže Mihailovića (Mondo).

3. juni 2010.
Majkl Vermer: Sirmijum je kapija na rimskom putu — Američki arheolog i profesor Državnog univerziteta u Njujorku govori o značaju rimskih spomenika kulture na teritoriji Republike Srbije, kao što su Sirmijum, Viminacijum, Singidunum, Diana, Romulijana i Naisus (Blic).

24. maj 2010.
Otkrivene nove grobnice u Egiptu — U Egiptu pronađeno 57 grobnica sa sarkofazima i mumijama. Najstarije od tih grobnica datiraju od pre 4.760 godina, a jedna je "skoro potpuno netaknuta" (RTS)

20. maj 2010.
Otkrivena piramida Olmeka — Na lokalitetu Čiapa de Korso u južnom Meksiku otkrivena najstarija piramida korišćena kao grob. Grobnica napravljena 700 godina pre naše ere i vezuje se za kulturu Olmeka (RTS).

19. maj 2010.
Na Kipru pronađeni glineni sarkofazi — Sarkofazi od gline stari oko dva milenijuma pronađeni u kiparskom gradu Protarasu. Kovčezi su deo velike nekropole na kojoj su pronađeni i drugi grobni prilozi (RTS).

14. maj 2010.
Tragači sa blagom razbili mozaik u Caričinom Gradu — Arheološki lokalitet iz petog veka nove ere Justinijan Prima, u narodu poznatiji kao Caričin Grad, nedavno su napali tragači za blagom i, između ostalog, oštetili konzervirani mozaik u bazilici sa kriptom na Akropolju (Blic).

13. maj 2010.
Spomenička kultura: Junaci našeg doba — Bizarne spomen-figure "omiljenih junaka" usred sela i gradova postale su nadaleko čuven kulturološki simbol ovih prostora(Vreme).

9. maj 2010.
Tito i Draža zajedno u Vojnom muzeju — U Vojnom muzeju u Beogradu otvoren deo stalne izložbene postavke posvećene Drugom svetskom ratu. Građani će po prvi put moći na jednom mestu da vide zajedno lične predemete Josipa Broza Tita i Draže Mihailovića (RTS).

7. maj 2010.
Osvajanje sveta — Još od početaka civilizacije i najstarijih država, jedan od najvažnijih ciljeva bilo je objedinjavanje čitavog sveta u jedno carstvo. Zamisao o svetskom carstvu živela je podjednako u antici, srednjem veku, dobu razuma, epohi netrpeljivih ideologija, a održala se do našeg vremena (Politikin zabavnik).

5. maj 2010.
Pikasova slika Akt, zeleno lišće i bista prodat za 106,4 miliona dolara — Ovom prodajom postignuta su dva nova rekorda — najskuplje plaćena slika ovog španskog slikara do sada, kao i najskuplje plaćeno umetničko delo na aukciji (Blic).

12. april 2010.
Niš: Otkriveni skeleti na ranohrišćanskom lokalitetu — Arheolozi su otkrili skelete osam osoba u Jagodin mali, u delu Niša poznatom po grobnicama iz ranohrišćanskog perioda, rekao je Tanjugu rukovodilac tima Toni Čerškov iz Zavoda za zaštitu spomenika kulture (Blic).

6. april 2010.
Šestoaprilski pakao u Beogradu — Na današnji dan pre 69 godina, bombardovanjem Beograda, Adolf Hitler je pokrenuo nacističku mašineriju za uništavanje Jugoslavije (Politika).

5. april 2010.
Jerusalim, putem Isusovog stradanja — Isprepletan različitim verama i političkim uticajima, ovaj grad intenzivno živi svoj život stisnut zidinama (Politika).

19. februar 2010.
Film o Gebelsovom filmu — Razmišljao sam šta bi moglo da ti se desi ukoliko si krenuo na put do zvezda, a menadžer ti je Gebels, kaže autor uzbudljivog dela „Jevrejin Zus – film bez savesti” o istoimenom propagandnom filmu iz nacističke ere (Politika)
Izložba o američkom crvenoarmejcu — Izložba posvećena rusko-američkom vojniku Džozefu Birliju otvorena u Sankt Peterburgu. Birli je jedan od retkih vojnika koji su se u Drugom svetskom ratu borili i u američkoj vojsci i u Crvenoj armiji (RTS).
Redak natpis na arapskom otkriven u Jerusalimu — (Blic).

18. februar 2010.
Dva hrastova žira posađena u ime mira — Uskoro izložba "Džon Lenon — Joko Ono — Tito" (Blic).

17. februar 2010.
Tutankamon sin Akenatona — DNK analizom podvrđeno da je egipatski faraon Tutankamona vodi poreklo od velikog kralja Akenatona. Mumija identifikovana kao njegova majka i dalje ostaje anonimna (RTS)

14. februar 2010.
Otkriven i restauriran jedan od najstarijih primeraka Kurana — Španski medievisti su otkrili primerak Kurana koji datira iz 13. veka, što ga čini drugim po redu najstarijim rukopisom ove vrste pronađenim na hispanskom tlu (Medieval News).

9. februar 2010.
Restaurisan najstariji manastir na svetu — U Egiptu je završena restauracija manastira “Sveti Antonije”, za kojeg se smatra da je najstariji hrišćanski manastir, prenosi Bi-Bi-Si (Blic)

20. januar 2010.
U Aleksandriji otkriven hram iz trećeg veka pre nove ere — U Aleksandriji su otkriveni ostaci hrama kraljice Berenike, supruge faraona Ptolomeja III. Na istoj lokaciji arheolozi su pronašli i oko 600 statua, uključujući i prelepu skulpturu mačijeg božanstva Bastet (Blic).

11. januar 2010.
Piramide nisu gradili robovi? — Egipatski arheolozi tvrde da su Velike piramide u egipatskom gradu Gizi gradili slobodni radnici, a ne robovi, kako se veruje, i kažu da to dokazuju novi grobovi pronađeni pored piramida, prenosi britanski "Telegraf" (Blic).

U pojasu Gaze otkriveni antički predmeti — Više od hiljadu komada starog novca i antičkih predmeta nastalih 300 godina pre nove ere pronađeni su na jugu pojasa Gaze, nedaleko od pograničnog grada Rafe, saopštila je danas vlada na čijem je čelu islamistički pokret Hamas (Blic).

Arhiva 2009 • Arhiva 2008 •

Da je tvorac najsloženijeg akrostiha u staroj srpskoj književnosti Teodosije koji je u Zajedničkom kanonu svetom Simeonu i svetom Savi od sedam akrostihova iz sedam kanona obrazovao posebnu pesmu.

Da je pretorijanska garda 193. godine bukvalno priredila aukciju na kojoj je prodala carski presto najizdašnijem ponuđaču. Rimski car je tako postao prebogati senator Didije Julijan koji je obećao svakom pretorijancu po 25.000 srebrnjaka (sestercija).

Da je iz 15. veka sačuvano oko 28.000 štampanih knjiga.

Da je srpski filozof Ksenija Atanasijević bila šikanirana tokom okupacije Beograda u Drugom svetskom ratu jer je držala predavanja o Spinozi i drugim jevrejskim misliocima da bi održavanje ovih predavanja bio jedan od razloga za njeno isključivanje iz javnog života od strane novouspostavljenih komunističkih vlasti koje je trajalo sve do početka 50-ih godina

Da je Viton koledž u Ilinoisu 30. septembra 2000. godine promenio svoju maskotu, simbolično prikazanog krstaša, zbog peticije kojom je istaknuto da je prikaz krstaša nemoralan čin jer su Krstaški ratovi navodno predstavljali čin nekontrolisanog, verski motivisanog, nasilja.

Da je Melit iz Sarda prvi zabeleženi hrišćanski hodočasnik u Svetu zemlju iako je praksa posećivanja mesta života i stradanja Isusa Hrista sigurno postojala i ranije. Melit je Palestinu posetio 160. godine a kasnije je praksa hodočašća postala široko prihvaćeni model ispravnog hrišćanskog ponašanja. Jedna od najznamenitijih hodočasnica iz ranog perioda istorije Crkve bila je sveta Jelena, majka cara Konstantina Velikog, za koju se u tradiciji vezuje pronalaženje Časnog krsta, jedne od najznačajnijih hrišćanskih relikvija. Interesantno je napomenuti da iako široko prihvaćena i ohrabrivana praksa obilaska Svete zemlje nikada nije u hrišćanstvu doktrinarno uobličena, poput doktrina koje u islamu regulišu obilaženje muslimanskih svetih mesta Meke i Medine.

Da je Tomas Fuler (1608—1661), engleski protestantski sveštenik i rojalista, autor prve istorije krstaških ratova na engleskom jeziku.

Da su u staroj Atini samo hetere tj. kurtizane nosile grudnjak (strofion).

Druge zanimljivosti •